Category Archives for Leiderschap

Zelfsturing: werkelijkheid of een hype?

Is zelfsturing nou een hype? Is het werkelijkheid?

Iedereen moest en wilde naar een zelfsturende organisatie.

En – zoals vaker in de geschiedenis – lijkt een stroming een vanzelfsprekendheid geworden te zijn. Maar nu zijn we even terug op aarde, nu onlangs André Brand, de directievoorzitter van Cordaan Thuiszorg, weer is afgestapt van het principe zelfsturing. Op verzoek van de medewerkers trouwens.

Zelfsturende teams

Strikt genomen is de definitie van een zelfsturend team (Wikipedia): “een relatief vaste groep van medewerkers in een organisatie die gezamenlijk verantwoordelijk is voor het totale proces waarin producten of diensten tot stand komen, die aan een interne of externe klant worden geleverd.”

Waar wordt gesproken over ‘het totale proces’, lijkt mij de term ‘autonome teams’ vaak beter, omdat het dan kan duiden op een breder scala aan autonomie: van geringe mate naar een hoge mate van autonomie. Feitelijk gaat het steeds om een evolutionaire organisatieontwikkeling, dat wil zeggen dat leiders met hun organisaties kijken wat de beste (volgende) vorm kan zijn. In Amerika wordt momenteel de term ‘distributed leadership’ gehanteerd. Dat geeft heel goed aan dat de verantwoordelijkheid niet meer op één plek ligt.

Valkuilen van zelfsturende teams

  • De transitie naar een andere manier van werken, heeft verstrekkende gevolgen voor iedereen. Deze fase wordt vaak gekenmerkt door angst en onzekerheid. Mijn ervaring is dat het heel veel tijd, energie en wijsheid vergt om een dergelijk delicaat proces in te richten en te begeleiden. Dat doet vaak meer pijn dan de buitenwereld in de gaten heeft. Zeker als grote organisaties, zoals bijvoorbeeld ING, een dergelijke reorganisatie doorvoeren.
  • Niet elke medewerker is geschikt om in een zelfsturend team te werken. Ik ken medewerkers van organisaties die besloten hebben om te vertrekken, omdat ze liever een duidelijke aansturing willen. Of zij vertrekken, omdat zij geen behoefte hebben aan meerdere (gedeelde) managementtaken naast hun inhoudelijke werkzaamheden.
  • Omdat zelfsturing een groot beroep doet op het verantwoordelijkheidsgevoel van medewerkers, ligt burn-out op de loer. Zeker in de beginfase. Binnen de teams is het belangrijk dat de medewerkers over de juiste vaardigheden en ervaring beschikken, anders is er kans op frustraties binnen het team. Er kan een negatieve sfeer ontstaan in de fase van functiewijzigingen en veranderingen van rollen.
  • Bestuurders durven niet echt te vertrouwen en los te laten, waardoor de nieuwe organisatie niet of moeilijk van de grond komt. Als een team niet echt autonoom kan of mag werken, gaat het niet werken. Wat ik ook weleens tegenkom is dat zelfsturing een experiment is, maar dat het afgescheiden is van de rest van de organisatie. Ook dan is de kans op slagen klein.
  • De transitie naar een autonome of zelfsturende organisatie staat of valt met de kwaliteit van leiderschap en de zorgvuldige voorbereiding en invoering. Het gaat niet vanzelf. Het is immers geen knop die je omzet van de ene op de andere dag. Met de volle agenda’s van deze tijd is er ook een gevaar dat er te weinig tijd wordt besteed aan de transitie, waardoor het proces taai wordt. Mijn ervaring is dat er vaak niet echt goed over wordt nagedacht wat er allemaal bij komt kijken.

Lees verder

Zelfsturende teams

Hoe bevrijd ik mijzelf van de werkvloer? Op weg naar zelfsturing

“Gwen, wil je met mijn team aan de slag gaan?
Ik moet nog te veel zelf doen”.

Herken je dat? Het is een veel gehoorde vraag van directieleden van (meestal) snel groeiende organisaties. Nu je dit leest: wat denk jij? Ligt dat nou aan het team? Of ligt het aan de leidinggevenden? Of is het de combinatie?

De proactieve ondernemer

Niet voor niets groeide de organisatie hard en veranderde de organisatie. Daarbij horen altijd verschillende uitdagingen in verschillende fasen.

De proactieve ondernemers trekt en sleurt aan het bedrijf met een (voor hem of voor haar) duidelijk toekomstvisie. Er komen medewerkers bij en in een nieuwe fase vertrekken medewerkers die niet meer bij de huidige bedrijfscultuur horen.

Nieuwe medewerkers – van hoog tot laag – moeten de organisatie, de cultuur en de werkwijzen leren kennen. Dat vraagt om tijd en aandacht. Te vaak merk ik dat op basis van eerder opgedane ervaringen verondersteld wordt dat iemand zich een nieuwe organisatie snel eigen maakt. Het is dan ook vaak dat de proactieve ondernemer en/of directeur aangeeft “Ik moet nog te veel zelf doen. Mijn team doet niet wat ik wil. Wil je met mijn team aan de slag gaan.”

Hoe bevrijd ik mijzelf  van de werkvloer?

In deze nieuwe fase komt het vaak aan op ander gedrag, op een andere wijze van communiceren door de leidinggevende(n). En natuurlijk kan het ook zijn dat het team  ondersteuning nodig heeft, zoals teamcoaching. Ook het team moet immers wennen aan een veranderende organisatie.

Bij veel leidinggevenden waarmee ik werk, komen een aantal thema’s steeds terug. En een hele belangrijke is “Hoe bevrijd ik mij zelf van de werkvloer? Hieronder geef ik je 5 belangrijke aandachtspunten, die je helpen om je te bevrijden van de werkvloer en die gaan voorkomen dat je blijft zeggen ”Ik moet nog te veel zelf doen”.Lees verder

eigenschappen_leidinggevende

Welke eigenschappen heeft een gewaardeerde leidinggevende?

Bij mijn boekpresentatie van de 1e druk, vorig jaar was mijn eerste leidinggevende aanwezig: Leen.
Dat was een hele eer voor mij.
Destijds had ik een andere achtergrond dan de meeste medewerkers binnen het data- en telecommunicatie bedrijf waar we toen werkten.
Eén van de belangrijkste aspecten die ik in Leen waardeerde was dat hij mij alle gelegenheid gaf om mijn vleugels uit te slaan, om te leren en om fouten te maken. En na enkele maanden werd ik gevraagd om tot het management team toe te treden.
Lees verder

Implementeer nieuwe jaar

In 4 stappen implementeer je jouw nieuwe jaar

2019! De eerste weken zijn achter de rug. Iedereen had en heeft het over doelen stellen. Stel jij doelen voor het nieuwe jaar? Alleen zakelijk? Of ook privé? Wat neem je je voor? Meer klantbezoeken? Meer sporten? Minder op social media zitten?

Doelen geven houvast

Wat je ook besluit in jouw leven, doelen helpen je om houvast te hebben en om gedurende het jaar het overzicht ook te behouden. Leiderschap is niet alleen leren van het verleden, maar ook doelen stellen richting de toekomst. Dat doen topsporters ook. Waarom helpt het om doelen te stellen?

    1. Het stellen van doelen helpt bij zelfmotivatie. Ze geven je richting en zingeving.
    2. Doelen stellen helpt je focus te houden.
    3. Met gestelde doelen kun je meten waar je staat en wat je hebt bereikt.

Lees verder

talent Leiderschapsontwikkeling

Talent en leiderschapsontwikkeling

Ik werd onlangs gevraagd om Tanja, managementteamlid van een middelgrote organisatie, te begeleiden. De directeur en Tanja waren elkaar de afgelopen periode ‘kwijt geraakt’. Ze begrepen elkaar niet meer en beiden hadden er last van. De voldoening was weg, aan beide kanten. Eenmaal aan het werk met Tanja bleek dat zij de afgelopen 15 jaar nog nooit geïnvesteerd had in haar eigen ontwikkeling. De directeur en zijn voorgangers hebben het nagelaten om het talent binnen de organisatie te ontwikkelen. En Tanja had ook nooit aan de bel getrokken; zij moest leren om voor zichzelf en haar ontwikkeling op te komen. Hier geldt: stilstand is achteruitgang.Lees verder

paradoxaal leiderschap

De paradoxen in leiderschap

We weten allemaal dat leiders regelmatig te maken hebben met tegenstrijdige uitdagingen; de paradoxen in leiderschap. Hoe gaan we om met die tegenstellingen? In dit artikel leg ik uit wat paradoxaal leiderschap inhoudt en noem ik enkele voorbeelden van belangrijke tegenstellingen, waar we als leider mee te dealen hebben.Lees verder

Boeken leiderschapsontwikkeling

6 boeken tips over leiderschapsontwikkeling

Vaak wordt het mij gevraagd: “Wat kan ik lezen om mijn leiderschap te versterken?”.

Of: “Waar kan ik meer lezen over de visie op leiderschap?”.

Er zijn heel veel boeken geschreven over leiderschap voor specifieke sectoren, zoals de publieke sector, zorg, politie of onderwijs. In dit artikel deel ik een aantal boeken die mij geïnspireerd hebben op het gebied van leiderschapsontwikkeling die voor een brede doelgroep geschikt zijn.Lees verder

leiderschapsontwikkeling trends

9 leiderschapsontwikkeling trends

Eerder schreef ik over leiderschapsontwikkeling. In dit artikel belicht ik de 9 belangrijkste trends in leiderschapsontwikkeling. Deze trends zijn natuurlijk direct gerelateerd aan de ontwikkelingen op het gebied van leiderschap en de eisen die gesteld worden aan leiderschap in de 21e eeuw.

Wat zijn de consequenties voor opleidingen, programma’s en plannen op het gebied van leiderschapsontwikkeling?Lees verder

leiderschapsontwikkeling

Wat doe jij aan leiderschapsontwikkeling?

Leiderschapsontwikkeling. Het klinkt zo makkelijk, het lijkt zo vanzelfsprekend. Maar niets is minder waar.  Ik richt mij al jaren op leiderschapsontwikkeling. Maar wat is dat dan? In dit artikel ga ik dieper op die vraag in.Lees verder

samenwerken team

Succesfactoren voor goed samenwerken tussen manager en team

Vorige week deelde ik 11 kenmerken van slecht leiderschap. Vandaag neem ik jullie mee naar de succesfactoren voor een goede samenwerking tussen manager en team. Oftewel: hoe moet het wel en hoe kun je het goed doen als leidinggevende? Lees verder